Symptomen tekenbeet

De periode na de tekenbeet

Een tekenbeet is niet pijnlijk. Dit zorgt er ook voor dat je er niets van merkt. Een tekenbeet wordt meestal niet gevoeld, doordat de teek een verdovende stof in de huid brengt. Na de tekenbeet kan het bultje op de huid dat overblijft echter sterk jeuken, vergelijkbaar met een muggenbult. Hoe langer de teek in de huid heeft gezeten, hoe meer geïrriteerd de huid is geraakt. Het beetplekje kan soms wekenlang zichtbaar blijven.

Rode vlek rond tekenbeet

Symptomen tekenbeetHet rode vlekje dat ontstaat bij een tekenbeet wordt niet groter dan twee centimeter en verdwijnt na twee weken ook weer. Een herkenbaar verschijnsel van een tekenbeet is een rode vlek die zich om de plek vormt waar de tekenbeet heeft plaatsgevonden. Zo’n rode vlek wordt ook wel een erythema migrans genoemd. Worden deze eerste symptomen verwaarloosd, dan kan een tekenbeet door een teek leiden tot de ziekte van Lyme, tekenziekte nummer een.

Ziekteklachten na tekenbeet

Enige tijd na de tekenbeet kunnen patiënten griepachtige klachten krijgen, zoals hoofdpijn, stijve nek, koorts, spierpijnen en vermoeidheid. Deze klachten kunnen weer verdwijnen. Als de Lyme-bacterie zich door het lichaam verspreidt, kunnen diverse symptomen ontstaan. De ziekte van Lyme is een multi-systeem ziekte. Het kan leiden tot o.a. neurologische (zenuwstelsel/hersenen), dermatologische (huid), reumatologische (spieren en gewrichten), cardiologische (hart), opthalmologische (ogen) en psychiatrische klachten.

Ziekteklachten na tekenbeet

Vaak wordt de ziekte van Lyme in 3 stadia ingedeeld, met per stadium specifieke symptomen. Deze indeling moet worden gezien als een model, waarvan de werkelijkheid kan afwijken. Per persoon kan de ziekte namelijk heel verschillend verlopen. Hieronder worden de 3 verschillende stadia aangegeven met de hierbij behorende symptomen.

Stadium 1: Lokale huidinfectie

De lokale huidinfectie begint als een rood plekje, meestal na 4-10 dagen en bijna altijd binnen drie maanden na een tekenbeet. De afwijking breidt zich in de loop van dagen tot weken uit tot een (5-40 cm in diameter) min of meer ronde of ovale rode plek, vaak met centrale verbleking. De plek is meestal pijnloos, jeukt meestal niet, en is niet verheven, behalve soms aan de randen. Voorkeurslokatie: romp, benen, oksels en liezen. Deze afwijking wordt erythema (chronicum) migrans genoemd. Bij de lokale huidinfectie wordt soms een griepachtig ziektebeeld met malaise, koorts, keelpijn en spierpijn gezien. Dit beeld kan ook in een latere fase van de ziekte gezien worden.

Als een typisch erythema migrans (EM) wordt geconstateerd is er vrijwel zeker sprake van Lyme-borreliose. Variaties van het erythema migrans komen echter voor. Zo kan het erytheem egaal rood blijven, ontstaan er ter plaatse blaren of kunnen er meerdere ringen om elkaar heen zichtbaar zijn. Ook jeuk en pijn kunnen in een minderheid van de gevallen voorkomen. Meerdere EM-plekken tegelijk of terugkerende EM-plekken zijn beschreven, alsmede een EM op een andere plaats dan de tekenbeet.

De helft van de patiënten met erythema migrans heeft geen tekenbeet opgemerkt. Sommige studies geven aan dat de atypische vormen van erythema migrans vaker voorkomen dan de hierboven beschreven typische vorm.

Stadium 2: Vroege gedissemineerde infectie

Na de tekenbeet kan Borrelia burgdorferi in de bloedbaan terecht komen, hetgeen tot een gedissemineerde infectie leidt. In tegenstelling tot wat eerder gedacht werd, zijn er sterke aanwijzingen dat de bacterie al binnen enkele etmalen kan dissemineren en o.a. het centrale zenuwstelsel kan infiltreren. Via de bloedbaan wordt de bacterie in het lichaam verspreid, maar de bacterie is meestal slechts kort in de bloedbaan aanwezig. Hoewel de bacterie in elk orgaan terecht kan komen, ontstaan de meeste ziekteverschijnselen in het zenuwstelsel, de gewrichten en het hart. Het blijkt dat de helft van de patiënten met een gedissemineerde infectie geen tekenbeet of erythema migrans heeft opgemerkt. Daardoor kan het voorkomen dat de ziekteverschijnselen niet direct met een Borrelia burgdorferi infectie in relatie worden gebracht.

Stadium 3: “Chronische” Lyme-borreliose

Men spreekt over het algemeen van chronische Lyme-borreliose bij een ziekteduur van meer dan een jaar. Alle eerder genoemde verschijnselen kunnen een langdurig verloop hebben met symptoomvrije periodes van weken tot jaren waarna de klachten weer kunnen terugkomen of verergeren. De symptomen kunnen hierbij van orgaansysteem wisselen. (uit internationaal onderzoek blijkt dat de bacterie met een cyclisch verloop actief is en dus behandeld moet worden)

Er zijn sterke aanwijzingen dat Lyme-borreliose naarmate de infectie langer duurt steeds meer de kenmerken van een chronische multisysteemziekte vertoont. Naast de specifieke verschijnselen in verschillende orgaansystemen staan bij de chronische vorm van de ziekte de algemene (ook wel aspecifiek genoemde) klachten op de voorgrond. De klachten zouden onder andere bestaan uit griepachtige verschijnselen, chronische vermoeidheid, hoofdpijn, voorbijgaande temperatuursverhoging van enkele uren, een paarse (ACA, zie onder) aandoening van de huid, transpireren, wisselende pijn in spieren, pezen en gewrichten (zonder objectieve lokale ontstekingsverschijnselen).

ACA (acrodermatitis chronica atrophicans)

ACA (acrodermatitis chronica atrophicans) is een uitingsvorm van chronische Lyme en het enige symptoom wat met zekerheid wijst op chronische Lyme. Het treedt vaak op vele maanden tot vele jaren na de tekenbeet. Het probleem is dat het moeilijk is te diagnosticeren, 70 tot 80% wordt gemist. Soms is ACA het allereerste symptoom van de ziekte van Lyme en dan vaak het startpunt van andere Lymeklachten maar dat hoeft niet. Sommige Lymepatiënten krijgen in latere instantie pas ACA en anderen krijgen ACA en hebben op dat moment nog geen duidelijke klachten.

Meestal wordt het door artsen pas bevestigd als er sprake is van een positieve PCR dmv een huidbiopt. ACA komt vooral voor aan de onderbenen en voeten maar ook aan hoofd en hals. Opvallend is dat ACA veel vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen en vooral bij vrouwen van 50 jaar en ouder. Overigens zijn er in de literatuur wel gevallen bekend waarbij het ook voorkomt bij kinderen.

Bij bloedonderzoek is er vaak (mits de test betrouwbaar is) alleen sprake van een positief IgG. De Borrelia stam Afzelii is verantwoordelijk voor huidaandoeningen ACA.

Kenmerken van ACA

Bij ACA ziet de patiënt een blauw/paarse vlek die duidelijk omrand en iets verdikt is. De vlek voelt warm aan en kan snel groter worden. Na enige tijd vervaagt de blauw/rode kleur en begint de vlek te lijken op een pigmentverkleuring. De huid voelt schraal en dun aan. Onbehandeld zal de huid op termijn vloeipapierdun worden en niet meer herstellen.

De behandeling bestaat uit het geven van het antibioticum doxycycline, 2 keer per dag 100 mg gedurende 30 dagen. Wanneer doxycycline niet gegeven kan worden (bijvoorbeeld bij een allergie voor doxycycline of bij zwangerschap), krijgt u amoxicilline of azitromycine.

Wanneer de huid eenmaal dun is geworden, zal dat ook na behandeling zo blijven. De verkleuring van de huid neemt meestal wel af na de behandeling en kan zelfs weer helemaal gewoon worden, maar soms blijft de huid toch iets anders van kleur. Het is absoluut noodzakelijk om de aandoening te behandelen met een antibioticum, omdat de huidafwijkingen zich anders verder kunnen uitbreiden en afwijkingen kunnen optreden aan de hersenen, de zenuwen, het hart en de gewrichten.

Symptomenlijst ziekte van Lyme

De symptomen op deze lijst kunnen passen bij de ziekte van Lyme. Verschijnselen van Lymeziekte kunnen per patiënt verschillen. Het is echter mogelijk dat symptomen op deze lijst ook kunnen passen bij andere aandoeningen. Het is daarom van belang mogelijke andere ziekten uit te sluiten.

  • Uitslag of andere huidafwijkingen ter plaatse van de tekenbeet (zoals een EM) bij donkere huid is dit lastiger om te zien
  • Haaruitval
  • Onverklaarbare temperatuur-verhoging, koorts
  • Ernstige vermoeidheid
  • Klierzwelling
  • Kortademigheid, hoesten / pijnlijke keel
  • Stijfheid van gewrichten en/of rug
  • Dubbelzien, tunnelzicht, moeite met scherp zien
  • Verwardheid, moeite een gedachtespoor vast te houden
  • Seksuele functiestoornis, verminderde zin in seks
  • Duizeligheid, evenwichtsstoornis, toegenomen reisziekte

Er zijn ook zelftesten verkrijgbaar waarmee getest kan worden of iemand besmet is met de Borellia-bacterie. De uitslag is bij de test van Easy Home al na 10 minuten af te lezen op de testcassette.